News

Aan de Universiteit Twente wordt gewerkt aan een nanopil die kanker in een heel vroeg stadium kan opsporen in de darmen. En een bericht stuurt aan de arts met de uitslag. Het zou veel mensen een boel ellende besparen: een test die al voordat symptomen opduiken, kanker kan herkennen. Geen vervelende klachten, ziekenhuisbezoeken, nare operaties en slepende ziekteprocessen meer.

Dat is ook de droom van professor Albert van den Berg, leerstoelhouder van de ‘lab-on-a-chip’-groep van de Universiteit Twente. ,,Het zou de kwaliteit van leven enorm verbeteren. Maar de pil kan ook zorgen voor een kostenvermindering in de zorg. Doordat je al vroeg diagnosticeert, hoef je bepaalde dure operaties niet te doen en zijn mensen minder lang in behandeling bij specialisten.’’

Hoe werkt de nanopil? Van den Berg legt uit: ,,Darmkanker begint vaak met een minuscuul poliepje dat kwaadaardig wordt. Dat merk je niet. Maar die poliep laat DNA-sporen achter in de darmen.’’ Ook andere kankersoorten, zoals keelkanker, laten sporen na in de darmen. ,,De nanopil die zo groot is als een bruine boon, analyseert darmsappen en herkent ‘foute’ DNA-moleculen. Dat gebeurt met sensoren: nanodraadjes die duizend keer dunner zijn dan een mensenhaar. Als het resultaat bekend is, stuurt de pil een signaal naar een externe ontvanger, bijvoorbeeld de mobiele telefoon van de huisarts.’’ Het duurt nog zeker vijf jaar voordat de pil is ontwikkeld, denkt Van den Berg. ,,Daarna moet een bedrijf het verder ontwikkelen voor de markt. Als alles gaat zoals we hopen, is de pil over tien jaar te krijgen.’’

Inmiddels worden aan de UT ook andere labs-on-a-chip ontwikkeld. Zo is er de pil waarmee patiënten met een manisch-depressieve stoornis het lithiumgehalte in hun bloed kunnen peilen. Mannen die willen weten hoe vruchtbaar ze zijn, meten het aantal spermacellen en de beweeglijkheid ervan. Van den Berg, die de Spinozaprijs (de hoogste Nederlandse onderscheiding in de wetenschap) won voor zijn onderzoek naar de nanopil, is zich ervan bewust dat zulke uitvindingen ook vragen oproepen. ,,Je kan niet voor elke kwaal een thuistest maken, sommige informatie moeten mensen horen van een arts die uitleg kan geven. Bovendien moet de informatie goed worden beveiligd.’’ Maar er is ook een ethische kant: tot hoever wil je gaan in meten? ,,Bij een ‘total body check’ vind je altijd wel iets. En wil je ziektes kunnen detecteren waar nog geen genezing voor is? Die discussie zal altijd blijven. Maar wat je niet wilt, is een ziekte als darmkanker te laat ontdekken. Om een rol te kunnen spelen in het verhelpen daarvan, is geweldig.’’

Bron: De Twentsche Courant Tubantia, 25 januari 2011